Pieśń nad pieśniami - Wstęp (1/8)00:07:53

Na podstawie: https://www.amazon.fr/Cantata-Love-Verse-Reading-Songs-ebook/dp/B015P7CQP4?ref_ast_author_dp&th1&psc1

Otwieramy Pieśń nad Pieśniami, ten malutki utwór, który na pierwszy rzut oka nie ma nic religijnego, skoro ani razu nie pada w nim słowo Bóg. Ten utwór jest całkowicie hermetyczny dla analizy racjonalistycznej, jest natomiast ulubionym dziełem takich mistyków, jak święci Bernard z Clairvaux i Jan od Krzyża, którzy wnieśli wiele nowych wątków do refleksji nad miłością Boską i ludzką. Kiedy Jan od Krzyża umierał, poprosił, aby otaczające go osoby przestały odmawiać zwyczajowe modlitwy, ale żeby odczytywały Pieśń nad Pieśniami. Żydzi odczytują całość Pieśni nad Pieśniami co roku podczas święta Paschy.

Tak naprawdę Pieśń nad Pieśniami jest sercem objawienia biblijnego. Jest też niezbędnym uzupełnieniem objawienia, bo wszyscy znają pierwszy rozdział Biblii, mówiący o stworzeniu świata i człowieka, znają też historię wyjścia z Egiptu jako dzieło wyzwolenia, ale już mało kto zna Księgę Kapłańską, mówiącą o dziele uświęcenia. Pierwsze księgi biblijne opisują zewnętrzne działanie Boga, natomiast Pieśń nad Pieśniami jest jedyną Księgą, która opisuje działanie Boga we wnętrzu człowieka. Jest najbardziej intymną Księgą: opisuje radości i tęsknoty dwojga zakochanych, w pięknej lirycznej formie opisuje wzajemną miłość kobiety i mężczyzny. Jest ukazana jako miłość idealna, wzajemna, zafascynowana pięknością obojga.

Księga składa się z sześciu pieśni z pozoru niezależnych jedna od drugiej, ale bliższa analiza pokaże nam, że razem tworzą pewne opowiadanie obrazujące rozwój naszej relacji z Bogiem od pierwszego zakochania do zaślubin w niebiańskim Jeruzalem.

Pierwszy werset naszej Księgi brzmi: Pieśń nad Pieśniami Salomona. W tym przypadku takie wprowadzenie nie oznacza, że król Salomon jest autorem tej Księgi, ale że ta Księga mieści się w linii ksiąg mądrościowych. Imię Salomon oznacza dosłownie Książę pokoju. Król Salomon może szczycić się tym, że zbudował świątynię jerozolimską, co jest wskazówką na to, że obraz świątyni jerozolimskiej będzie obecny w tekście. Salomon otrzymał od Boga imię Umiłowany przez Pana (2 Sm 12,25), co odpowiada też męskiej postaci z Pieśni nad Pieśniami.

Kiedy chrześcijanie słyszą Książę pokoju, powinni mieć jednoznaczne skojarzenie z Jezusem, który jest budowniczym duchowej świątyni oraz Umiłowanym przez Pana. Chrześcijanie od pierwszego wersetu mogą zrozumieć, że męska postać tej Księgi odnosi się do Jezusa Chrystusa.

Co do tytułu Pieśń nad Pieśniami, jest to hebrajska forma stopnia najwyższego, którą spotkaliśmy już w dwóch ważnych miejscach w Biblii: najświętsze miejsce w świątyni jerozolimskiej jest nazwane po hebrajsku kodesz kodaszim święte świętych. To miejsce znajduje się za zasłoną wewnątrz świątyni i tam znajduje się Arka Przymierza, będąca jakby ucieleśnieniem Bożej obecności w sercu Ludu Bożego. Drugie określenie podane w stopniu najwyższym w Biblii odnosi się do święta liturgicznego Jom Kippur, Dnia Wielkiego Przebłagania (por. Kpł 16, 13). Jom Kippur jest szabatem szabatów, jest najszabatem. Wyłącznie tego dnia arcykapłan ma prawo wejść do najświętszego miejsca świątyni w celu przebłagania grzechów, jest to dzień wielkiego miłosierdzia.

A więc pierwszy werset określa temat Księgi, który można rozwinąć następująco: niniejsza Księga opowiada o Bogu przynoszącym pokój poprzez odbudowanie nas i wprowadzenie nas do Jego intymności po okazaniu nam miłosierdzia w dniu wielkiego szabatu. Okazanie nam miłosierdzia jest krokiem do odbudowania nas i wprowadzenia nas do Jego najświętszej intymności taki będzie temat tej Księgi.

Ale te wzniosłe duchowe prawdy są ukryte za symboliką dialogu między mężczyzną i kobietą. Zadaniem czytelnika jest odgadywanie tożsamości tych dwóch postaci. Według tradycji żydowskiej Księga opisuje miłość Boga do Izraela, co jest kontynuacją tematu zawartego u proroków: Ozeasza (Oz 13), Izajasza (Iz 62,5), Jeremiasza (Jr 3,110) i Ezdrasza (Ez 16; 23). Natomiast tradycja chrześcijańska jednogłośnie interpretuje Księgę jako obraz miłości Boga do człowieka.

Wszyscy komentatorzy są zdania, że ta Księga NIE opisuje miłości między mężczyzną i kobietą. Przemawia za tym fakt, że mężczyzna jest ukazany jako osoba doskonała i wyzwalająca, podczas gdy kobieta jest wyraźnie grzeszna i zniewolona, czyli występuje wyraźna nierówność między nimi, co jest zrozumiałe, skoro Księga opisuje nierówność między stwórcą a stworzeniem. Drugim argumentem jest brak symetrii między imionami mężczyzny i kobiety. Mężczyzna jest opisany jako Oblubieniec lub Umiłowany, ale kobieta nie jest opisana jako Oblubienica (z jednym wyjątkiem) lub Umiłowana. Jest opisana jako Przyjaciółka, co odzwierciedla brak równości między tymi dwiema postaciami.


Biblia Pieśń nad pieśniami
Stary Testament Tanach
Canticum canticorum Salomonis Szir ha-szirim