Sprawa Gorgonowej (1977)02:18:36

Sprawa Gorgonowej polski dramat sądowy z 1977 roku w reżyserii Janusza Majewskiego, inspirowany okolicznościami procesu Rity Gorgonowej.
Fabuła

Film Sprawa Gorgonowej przedstawia historię głośnego procesu sądowego z lat 30. XX wieku, który wstrząsnął przedwojenną Polską. Rita Gorgonowa, zatrudniona jako guwernantka w domu architekta Henryka Zaremby, zostaje oskarżona o brutalne morderstwo jego córki, 17-letniej Elżbiety. Zbrodnia miała miejsce nocą z 30 na 31 grudnia 1931 roku w willi we Lwowie. Rita, będąca kochanką Zaremby i matką jego nieślubnego dziecka, staje się główną podejrzaną, gdy śledczy odkrywają skomplikowane relacje rodzinne i narastające konflikty między nią a pasierbicą.

Film szczegółowo odtwarza przebieg procesu, który odbywał się w atmosferze medialnej nagonki i społecznego potępienia. Film pokazuje kolejne etapy śledztwa, aresztowanie Gorgonowej, dramatyczne przesłuchania oraz przebieg rozpraw sądowych, najpierw we Lwowie, a potem w Krakowie. Na sali sądowej ścierają się dwie przeciwstawne narracje oskarżenia reprezentowanego przez prokuratora Praszałowicza oraz obrony w osobie mecenasa Axera, który podważa materiał dowodowy i wskazuje na liczne błędy śledztwa. Film kończy scena ogłoszenia wyroku skazującego Ritę Gorgonową na osiem lat więzienia, co pozostawia otwartym pytanie o faktyczny przebieg zbrodni i prawdziwą tożsamość mordercy.
Obsada

Źródło: FilmPolski.pl

Ewa Dałkowska Rita Gorgonowa
Aleksander Bardini mecenas Maurycy Axer, obrońca Gorgonowej
Mariusz Dmochowski prokurator Krynicki
Andrzej Łapicki Kulczycki, sędzia śledczy
Roman Wilhelmi inżynier Henryk Zaremba
Jerzy Moes dziennikarz
Zdzisław Szymborski posterunkowy Schweitzer
Marek Kondrat Czaykowski, pasierb Csali
Tomasz Zaliwski policjant
Edmund Fetting biegły sądowy, kryminolog
Włodzimierz Boruński aresztant Birnbaum, współlokator Zaremby w celi aresztu śledczego
Andrzej Wasilewicz policjant pilnują Gondolową w areszcie w Krakowie.
Hanna Stankówna dziennikarka
Wojciech Pszoniak biegły sądowy
Andrzej Grzybowski sędzia K. Solecki
Andrzej Szalawski Antonowicz, przewodniczący składu sędziowskiego we Lwowie
Stanisław Niwiński dziennikarz podający się za przedstawiciela Komitetu Obywatelskiego dla Niesienia Pomocy Byłym Więźniom Politycznym

Odbiór

Joanna Wojnicka, oceniając retrospektywnie film Majewskiego, zawuażyła, że sensacyjny charakter śledztwa mógł w momencie produkcji sugerować, że powstanie film sytuujący się gdzieś pomiędzy rodzinnym dramatem a zabawą w staroświecki kryminał. Wojnicka stwierdziła też, że scenarzyści (Majewski i Bolesław Michałek) wydobyli aurę sensacji, korzystając ze sławy starego, zapomnianego już skandalu. Nie powstał więc trzymający w napięciu sądowy thriller, ale kolejne dzieło stylowe, pozbawione (choć nie do końca, to zasługa bardzo dobrych aktorów) siły realizmu, ale zachwycające konwencjonalną elegancją. Dorota Skotarczak zaliczyła Sprawę Gorgonowej do przykładów mody retro w kinie polskim lat 70.

Nagrody

1977 Festiwal Polskich Filmów Fabularnych Nagroda za zdjęcia Zygmunt Samosiuk Wygrana